Het oude Luxor Theater

Op 22 December 1917 opende Theo Goeman en Carel van Zwanenburg (1885-1930) het in hun opdracht gebouwde toenmalige Luxor Theater op de Kruiskade, op de plek waar nu het oude Luxor Theater staat. Ja inderdaad er was ooit een nog ouder Luxor Theater gebouw. Maar begin 1920s wilde zij uitbreiden en een nieuw theater bouwen. Maar daar hadden ze geld voor nodig en dat kwam in de vorm van een groot-aandeelhouder uit Duitsland (UFA). En in 1928 opende het nieuwe, maar nu dus oude, Luxor Palast. Die Duitse link viel al voor de oorlog niet goed bij de Nederlandse bevolking en zeker niet meer in en na de oorlog. Het gebouw van Luxor Palast overleefd het bombardement en zelfs de Rotterdamse sloopdrift. Na een verbouwing in 1947 bracht het Luxor Theater een mengeling van toneel en film. De naam Palast is dan al verwijderd omdat het direct na de oorlog teveel aan de Duitse overheersing herinnerde.

In 1952 wordt het dan Luxor Theater grondig gerenoveerd. En deze ramp herhaald zich in 1972 en 1974 waarbij van binnen ongeveer alles wordt gesloopt. En ook de buitenkant behoorlijk verziekt wordt. Bedankt Carel Wirtz! De laatste wekelijkse filmvoorstellingen waren rond 1977. In 2001 wordt het nieuwe Luxor Theater geopend op de Kop van Jut en dreigt sloop voor het oude Luxor Theater op de Kruiskade. In 2006 wordt nog een beperkte renovatie overwogen maar in 2013 wordt er toch begonnen aan wederom een grondige verbouwing. Bij deze verbouwing komt tenminste de stijl van de oude voorgevel een beetje terug.

De naam is wel interessant, het begon als Luxor Theater en werd toen Luxor Palast. Daarna werd het weer Luxor Theater. Toon werd het woord theater van de gevel verwijderd en werd het Luxor. En nu is het weer Luxor Theater.

De Feiten op een rijtje

Naam : Oude Luxor Theater
Locatie : Kruiskade 10
Huidige gebouw bouwjaar : 1928
Huidige gebouw architect : Jozea Wijngaarden
Originele architectuur huidige gebouw : Art Deco & Modernisme
Huidige status : Theater (tot 1977 als bioscoop gebruikt)
Laatste renovatie : 2013
Exploitatie : Luxor Nederland

Bronnen

Mijn Verhaal van het Oude Luxor Theater

Zelf ben ik in de jaren 1980s en misschien 1990s enige keren naar theater voorstellingen geweest in het oude Luxor Theater. En ik heb het idee ook enkele keren naar de film. Maar hier in mijn verhaal wil ik toch een stukje verdonkeremaande geschiedenis van Luxor Theater beschrijven.

In de geschiedenis lezen we "Na de oorlog werd Luxor verhuurd aan de Rotterdamse Kunststichting". Wacht even wie verhuurd Luxor? Juist de gemeente Rotterdam. Maar hoe kwam de gemeente Rotterdam aan Luxor? In 1945 heeft de Nederlandse overheid het Luxor Palast, als eigendom van het Duitse bedrijf UFA, geconfiskeerd. In 1947 heeft het Nederlands Beheersinstituut Luxor voor een bepaald bedrag (vrienden prijsje) aan de gemeente Rotterdam verkocht die het weer doorverkocht aan de Rotterdamse Kunststichting (ook voor een vrienden prijsje).

Maar hoe zat het met de directie? In de geschiedenis lezen we "Sinds 1952 is Willy Hofman directeur van Luxor Theater". Watte? Een van de oorspronkelijke eigenaren & directie, Carel van Zwanenburg, overleed op 55 jarige leeftijd in 1930. Maar wie zaten er voor, tijdens en direct na de oorlog in de directie? Onderzoek wordt vervolgd ....