De Coolsingel Poort

Het is weliswaar geen gebouw maar wel oud & bijzonder, het laatste restant van een ooit bijzonder gebouw in de stad. Dus laten we het toch maar een bijzonder gebouw noemen. Als ik vroeger over het Lijnbaanplein liep en een Vietnamese Loempia at keek ik tegen een oude poort. Stadspoort? Nee, het is de Coolsingel Poort (niet te verwarren met de Coolse Poort) en dat was de achter ingang van het voormalige Coolsingel Ziekenhuis. En hiermee is dus ook de naam verklaard. En erachter (of ervoor) staat een prachtige oude plataan. Allemaal niet zo bijzonder op het eerste gezicht maar wel een stukje mooie Rotterdamse geschiedenis. Gelukkig staat deze poort er nog en heeft deze poort het Bouwen & Slopen in Rotterdam overleefd. Hoewel in 2006 men deze poort bijna had verplaatst naar het tegenwoordig verschrikkelijke Erasmus MC. Gemeente Rotterdam blijf met je fikken van Rotterdamse historie af!

De Feiten op een rijtje

Naam : Coolsingel Poort
Locatie : Lijnbaanplein
Bouwjaar : 1860 - 1880
Architect : Waarschijnlijk Willem Nicolaas Rose die ook het Coolsingel Ziekenhuis ontwierp.
Huidige status : Gemeentelijk monument

Bronnen

Mijn Verhaal over de Coolsingel Poort

Mijn link naar de Coolsingel Poort komt door mijn link met het Dijkzigt Ziekenhuis en omdat ik vroeger regelmatig langs de Coolsingel Poort liep. En daar houd mijn verhaal eigenlijk mee op, ware het niet dat ik iets raar zag op oude foto's. Dus laten we beginnen met wat de Coolsingel Poort eigenlijk is. De Coolsingel Poort was zoals gezegd de achter ingang van het Coolsingel Ziekenhuis aan wat toen was de Crispijnlaan. Het Coolsingel Ziekenhuis is tijdens het bombardement van Mei 1940 zwaar getroffen en beschadigd. Het meeste van de restanten zijn al in 1940 gesloopt. Maar de bijgebouwen op het terrein (tuin) van het hoofdgebouw werden nog tot midden 1950 gebruikt als nood ziekenhuis. Op een persoonlijke noot, ik denk dat mijn vader ook nog door deze poort is gelopen naar zijn werk in de noodgebouwen van het Coolsingel Ziekenhuis. Maar dat terzijde.

1955 : Luchtfoto Coolsingel Ziekenhuis

Wat zien we op bovenstaande foto?

Rechtsboven zie je het nieuwe Beurs gebouw gebouwd in 1940, nu WTC.
Midden boven zie je het begin van de bouw van de nieuwe Bijenkorf (1957). Je ziet zelfs al de bekende directie bouw-keet staan.
Links boven zie je de Lijnbaan, maar nog niet doorgetrokken.
Links onder zie je het Termeulen gebouw en daarnaast Jungerhans (reeds gesloopt)
Dan midden voor, aan de Coolsingel, het gebouw van de Rotterdamse Bank (1949).
Tussen de Lijnbaan, het Termeulen gebouw en het bank gebouw zien we een aantal gebouwen en dat wat nog van wat er over was van het Coolsingel Ziekenhuis met wat extra nood gebouwen om toch nog als ziekenhuis te dienen. Dat is dus allemaal gesloopt in 1963 om de Lijnbaan te kunnen door trekken. Tjsa wat mot je met die ouwe dingen!
En in de oranje circle staat de poort (zie de volgende foto) aan de Crispijnlaan.

Maar staat de Coolsingelpoort nu dan eigenlijk wel op de plek waar hij oorspronkelijk stond?

Omstreeks 1955 : Achter uitgang van Coolsingel Ziekenhuis met de poort

Op bovenstaande foto zien we de poort en een boom op een vrachtwagen. Let op geen boom achter of voor de poort. Terwijl we op andere, waarschijnlijke oudere foto's wel bomen achter de poort zien. Onderschrift bij bovenstaande foto luide dat hier een boom werd weggehaald om ergens ander te worden geplant (bij het dan nieuwe Dijkzigt Ziekenhuis?)

Terug naar de poort, het is naamlijk zeer waarschijnlijk dat bij de sloop van de restanten van het Coolsingel Ziekenhuis ook de poort is verwijderd. Bewijs daarvoor is de volgende foto waar de poort weer wordt opgebouwd. En daar staat ook de oude plataan.

Herbouw van De Coolsingel Poort in Rotterdam

Jaren 1970s : Herbouw van Coolsingel Poort

We zoeken verder en vergelijken de eerste oude foto (met een oranje circle) met Google Satelliet View van nu. De poort staat nu aan de Lijnbaan in een rechte lijn. Maar daar stond die dus niet. Ik trek daar de conclusie uit dat de poort op de plaats heeft gestaan waar nu een parkeergarage is. En bij nader inzien van de foto's heeft men een "foutje" gemaakt bij het herplaatsen van de poort. Hij staat naamlijk omgedraaid. Op de foto helemaal bovenaan kijken we vanuit wat ooit het complex van het Coolsingel Ziekenhuis was tegen de voorkant van de poort aan. Maar dat kan niet want de voorkant van de poort was niet zichtbaar vanuit het complex van het Coolsingel Ziekenhuis. De voorkant van de poort was zichtbaar vanaf de straatzijde. Als je de verschillende foto's vergelijkt zie je dat een poort een voorkant (mooier versierd) en een achterkant (simple versierd) heeft. Zie foto met graffiti op de poort.

Een ander iets wat verraad dat de poort verplaatst is kan men zien aan feit dat er op oude foto's geen bomen aan de voorkant van de poort staan (wat nu dus de achterkant van de poort is). Dus waar komt die "oude" boom vandaan?

De boom zou een plantaan zijn uit 1851 en laat dat nu precies de tijd zijn dat het Coolsingel Ziekenhuis werd gebouwd. Dus toch een oude boom uit de tuin van het Coolsingel Ziekenhuis? Al we goed zoeken tussen de gebouwen van het Coolsingel Ziekenhuis op de onderstaande foto zien we inderdaad dat er bomen tussen de gebouwen staan. En op die plaats staat dus nu de oude poort.

Wat ook verklaard wordt door :

Lijnbaanplein : Naam die de volksmond heeft gegeven aan het pleinvormige gedeelte van de Lijnbaan bij de poort van het voormalige Coolsingelziekenhuis. Hier lag vroeger de tuin van het ziekenhuis. (stadsarchief Rotterdam).

Luchtfoto van Coolsingel Ziekenhuis in 1927

1927 : Coolsingel Ziekenhuis

Conclusie : de poort is verplaatst en omgedraaid en de boom is echt oud.

Triva

Maar ..... hoewel ik er geen bewijs voor heb kunnen vinden wordt er gezegd dat de poort die nu op de Lijnbaan staat niet het origineel is maar een kopie. Omdat de oude poort teveel zou zijn beschadigd. Als dat echt zou kloppen zou dat toch ergens beschreven zijn geweest? Wat mij wel opvalt bij nader inzien is dat de stenen gebruikt voor de huidige poort niet helemaal lijken overeen te komen met die van de oude poort. En ook ook op oude foto's zie je behoorlijke beschadigingen op de pilaren van de poort. Het is dus zeer waarschijnlijk dat de eerste 2 meter van beide pilaren van de poort niet origineel zijn.